در اینجانمی توانم از یادکرد افسوسی بس گران بگذرم . و آن افسوس بس گران این است که عاشورا ، هنوز هم ، چنانکه باید شناخته باشد شناخته نیست . دوست به گونه ای عاشورا را ننمایانده است ، و دشمن به گونه ای عاشورا را پوشانده است . دوستان و معتقدان بیشتر از هر چیز به بُعد عاطفی عاشورا گراییدند ، و در راه تحقق بخشیدن به رسالتهای گران عاشورا کوتاهی کردند . و دشمنان در نشناختن عاشورا ، یا کوچک شمردن عظمتهای آن اصرار ورزیدند ، و برای دور نگاه داشتن افکار و اذهان و نسلها و شهرها از آشنایی با عاشورا و هماهنگ شدن با اهداف آن ، کوشش بسیار کردند . اگر دوستان هر چه بیشتر به شناساندن ابعاد عجیب و عظیم عاشورا پرداخته بودند ، دشمنان توفیق چندانی نمی یافتند . خورشید که طلوع می کند همه بشریت آن را می بینند ، و همه انسانها خورشید را می شناسند و از عظمت و ارزش آفتاب آگاهند . و مگر عاشورا خورشید تابیده در آفاق ارزشهای انسانی و تعالیهای روحی بشری نیست . پس چرا چنانکه باید شناخته نیست ؟ شب عاشورا ، روز بزرگ انسانیت است ، و روز عاشورا ملکوت سترگ همه روزهاست ...

افسوس که سرایندگان عاشورا ، ذات عاشورا را نسرودند ؛ یا کمتر سرودند ...

افسوس که گویندگان عاشورا ، ذات عاشورا را نگفتند ؛ یا کمتر گفتند ...

ذات عاشورا ذات طلوع است : حماسه و رسالت ... و آنان بیشتر از غروب دم زدند : کشته شدن و اسارت ...!

ذات عاشورا نماز است و عدالت ، نه تنها عزاداری و مصیبت . اگر کسی عاشورا را با همه ابعاد آن بشناسد ، اصل مصیبت امام حسین "ع" را فراموش می کند ، و برای "عاشورای حسینی" به سوگ می نشیند.

افسوس که زبان عاشورا ، آنسان که باید فهمیده بشود نشد ، و کسان از نزد خویش برای پیام عاشورا واژه ساختند ؛ و همان را که وارثان عاشورا در "زیارت عاشورا" آموخته بودند ، یعنی دشمنی با ستمگران (حَربٌ لِمَن حارَبَکُم ) نیز - چنانکه باید - نیاموختند ، و چهره های ستمگران اصلی را نشناختند و نشناساندند - و گاه پنهان داشتند - و افسوس !...

واژه های عاشورا ، تنها "تشنگی" ،  "شهادت" و "اسارت" نیست ، "نماز" و "عدالت" نیز هست ؛ (١) بلکه واژه های اصلی ، همین دو تاست ، نماز واژه شب عاشوراست ، و عدالت واژه روز عاشورا... یعنی پیام شبِ عاشورا نماز است ، و پیام روز ِ عاشورا عدالت . و آن سه ( تشنگی ، شهادت و اسارت ) ، سکوی پرتاب است ، لیکن چنین درک نشد و نمی شود ، و آنهمه زیارتهای آموزنده در متن آموزشها جای داده نشد و نمی شود ، آن زیارت که می گوید :

اَشهدُ اَنَّکَ قَد اَمَرتَ بِالقِسطِ وَ العَدلِ وَ دَعَوتَ الَِیهِما ، وَ اَنَّکَ صادِقٌ صِدّیقٌ ، صَدَقتَ فیما دَعَوتَ اِلَیهِ .(٢)

- من گواهی می دهم ( یا حسین ) که تو به اجرای قسط و عدل فرمان دادی ، و جامعه اسلامی را به قسط و عدل فرا خواندی . و تو راستگویی و صدیقی (ولی راستین خدایی)، و به هر چه فرا خواندی صادقانه فرا خواندی ...

از کتاب گرانسنگ "قیام جاودانه" اثر استاد محمد رضا حکیمی - صفحات ٩١ تا ٩٣.

--------------------------

١- سخنان حضرت امام حسین "ع" را ، که از کتاب "تحف العقول" نقل شد ، دوباره  بخوانید و در آنها ژرف بیندیشید ؛ نیز خطبه دوم روز عاشورا را - "ابصارُ العین" صفحات ٧ و ١١.

٢- زیارت روز اول ماه رجب .